Bilboko Balioen agiria garatzeko plana onartu du Udalak, eta datozen hilabeteetan egingo diren lehentasunezko 3 jarduketa-ardatz eta 15 ekintza bildu dira bertan

  • Besteak beste, jarduketa hauek azpimarra daitezke: hiriaren balioak bultzatzen dituzten ekimenei aitortza egingo dien sari baten deialdia, ume eta nerabeak sentsibilizatzeko proiektu eta programak, balioak kirolean ikusgarri egiteko ekintzak edo balioen agiria hirian dauden hizkuntza nagusietara itzultzea.
  • Ekintzak jasoko dituzten hiru ardatz estrategikoak prozesu parte-hartzaile baten eta Udalaren eta Bilboko eragileen arteko talde-lanaren emaitza dira.
  • Plan hau Udaleko Osoko Bilkurak martxoan onetsitako “Bilboko Balioen Agiria”n hartu ziren konpromisoetako bat da, BILBAO BALIOEN HIRIA proiektuaren esparruan.

Gobernu Batzarrean, “Balioen Garapenerako Plana” onetsi da; dokumentu “dinamiko eta malgu” bat da, aditzera ematen duena zeintzuk diren 3 ardatz estrategikoak eta haietako bakoitzean agintaldia amaitu arte garatu beharreko ekintzak. “Bilboko Balioen Agiria”n ezarritako 17 balioak herritarren eguneroko bizitzan integratzea du plan honek helburu. Jarraipen Batzordeari — Bilbo Hiriko Herritarren Kontseiluko kideek osatua— bidaliko zaio dokumentua.

Gotzone Zaldunbide Herritarrentzako Arreta, Partaidetza eta Barrutien Saileko zinegotziak adierazitakoaren arabera, “garapen-plan honekin, jarraitzen dugu aurrera egiten eta Bilbao Balioen Hiria proiektuaren ondorioz hartutako konpromisoak betetzen”. “Gida bat da, eta egin beharreko ekintzak marraztu eta zehaztuko ditugu haren gainean. Asko dira dagoeneko Udalak balioak sustatzeko bultzatu dituen jarduerak, egina dugu bidearen zati bat, baina aurrera jarraituko dugu harik eta Bilbo balioen hiritzat eta beste hirien artean eredutzat aitortua izan arte, gure herritar guztiek Bilboko Balioen Agiria lankidetzarako eredutzat hartu arte”, gaineratu du Zaldunbidek.

Hiru ardatz estrategikoak, zeinak lankidetzaren eta herritarren parte-hartzearen emaitza baitira, Bilbao Balioen Hiria: Udala, Agiria eta Sariak dira. Ildo horietako bakoitzean lehentasunezko jarduketa batzuk aurreikusi dira, datozen hilabeteetan egingo direnak.

BBH Udala:

Agiriko balioak udal-jarduketetan -ekitaldiak, kirol-jarduerak, planak edo proiektuak- txertatzeko Udalbatzaren ekimenez gara daitezkeen ekintza guztiak biltzen dira lan-ildo honen barruan. Datozen hilabeteetan, ekintza hauek garatuko dira:

  • jardunaldi ireki bat abian jartzea, zeina bideratuko baita balioen arloko ikaskuntzara eta balioen erreferente diren prestigio handiko pertsonen bitartez ezagutaraztera.
  • Balioen Agiriaren espiritua txertatzea eta balioekin zerikusia duten proiektuak egitea ume eta nerabeentzat, hala nola haurgune, kidegune, gaztegune eta balio horiek haur eta gazte talde horretan lantzea eta ikusgarri egitea helburu duten beste programa batzuk.
  • sentsibilizazio- eta sustapen-programa berezi bat prestatzea nerabeentzat, haien arreta bereganatzea lortuko duten tresna modernoak erabiliz.
  • auzo bakoitzean eta hirian pertsona garrantzizkoen bitartez balioak kontserbatzea eta belaunaldiz belaunaldi transmititzea.
  • balioak aitortzea, sozializatzea eta ikusgarri egitea kirolean orokorrean eta kirol ekitaldietan bereziki,
  • baita hirian egiten diren beste ekitaldi batzuetan ere, hala nola Aste Nagusian.
  • balioen agiriaren espiritua hiriaren eguneroko bizitzan txeratzea planen bidez; esaterako, plan hauen bidez: Osasun Plana, Ingurumen Estrategia, Kirolerako Plan Estrategikoa eta Bilbao Gazten sartutako beste ekintza batzuk, hala nola hiriaren plangintza, birgaitzea eta berroneratzea, arkitektura-, hiri- eta arkeologia-ondarearen babesa, edota bizikidetza modu inklusiboan, berdintasunez eta erantzukizunak partekatuz egiteko topaketa-gune publikoak eta hurbileko ekipamenduak sortzea.

BBH Agiria:

Ardatz honen helburua da Bilboko Balioen Agiriari duen garrantzia ematea, zabalkundea ematea eta sozializatzea. Proiektu batzuk sustatuko dira hiriko herritarren eta gizarte-eragileen artean Agiria zabaltzeko eta sozializatzeko, eta beste batzuk, esperientziak eta ekimenak munduko beste hiri batzuekin partekatzeko. Ekintza hauek aurreikusi dira:

  • Balioen Agiria zabaltzea eta hari atxikitzea sustatzea parte hartzen den foro eta eremu guztietan,
  • Balioen Agiria Agenda 2030ean ezarritako Garapen Jasangarriaren Helburuei lotzea,
  • Giza Eskubideak Babesteko Europako Agiriari atxikitzea,
  • Agiria hirian dauden hizkuntza nagusietara itzultzea, ondoren zabalkundea emateko.
  • oraingo agintaldiaren itxierako memoria bat egitea, Balioen Plan honen inguruan garatutako ekintza guztiak bilduko dituena.
  • Bilbao Balioen Hiria proiektua eta haren Balioen Agiria Hiri Hezitzaileen foroan integratzea.

BBH Sariak:

Hainbat eratako eragileek balioak sustatzeko eta garatzeko egiten ari den guztia aitortzea da helburua. Honela egingo da hori:

  • Balioen Agiriaren eta Bilbao Balioen Hiria proiektuaren inguruko ekimenei aitortza egiteko sari baten deialdia egingo da, Agirian jasotzen den edo auzo-, barruti- edo hiri-mailan egin den balio bat edo batzuk sustatu edo garatzen dituzten proiektu bukatuetarako.
  • aurreikusita dago proiektua dagoeneko existitzen diren eta talde/eragile berezientzat diren sarietan ikusgarri egiteko aukera; esaterako, talde/eragile hauentzat: kirola, gazteak, umeak, etab.

Balioak garatzeko Plana
Gobernu Batzarraren ebazpena

Bilbok “Balioen agiria” onartu du, uriko herritarren elkarbizitza egituratuko duten 17 balioak jasotzen dituen agiri aitzindari eta berritzailea

  • Juan Mari Aburto Alkateak agiri horren garrantzia azpimarratu du eta adierazi du: “uriko biztanleen bizi-kalitatearen oinarria eta bultzada izango da”.
  • Agiria asmo handiko parte-hartze prozesu baten ondoren egin da. Hain zuzen ere, 1.400 bilbotarrek hartu dute parte, beren izenean eta uriko zenbait arlotako erakunde edo elkarteen izenenan. Herritarrek erabaki dute zein 17 balio izan behar duten uriko gizartearen egunerokoan.
  • Gainera, agiri honetan Balioak Garatzeko Plan bat egiteko konpromisoa dago, zeinaren bidez zehaztuko baitira jasotako balioen inguruan garatuko diren ekintzak. Gero, Balioen Hiriaren Batzordea sortuko da, horiek kontsultatzeko, jarraipena egiteko eta ebaluazioa egiteko.
  • Balio nagusia giza eskubideei zor zaien errespetua da eta horren inguruan daude justizia soziala, gizonezkoen eta emakumezkoen arteko berdintasuna, elkartasuna edo aniztasuna, besteak beste.

Udalbatzak gaur goizean onartu du “Bilboko Balioen Agiria”, 17 balio indibidual eta kolektibo jasotzen dituen agiria, eta urian gorde, zaindu eta garatu beharreko ezaugarria dela adierazi du. Gainera, Balioak Garatzeko Plana gauzatu behar dela jasotzen da eta Balioen Hiriaren Batzordea sortuko da, horiek kontsultatzeko, jarraipena egiteko eta ebaluatzeko.

Juan Mari Aburto Alkateak agiri horren garrantzia azpimarratu du eta esan du “aitzindaria, berritzailea eta erreferentea da Europan, uriko biztanleen bizi-kalitatearen oinarria eta bultzada izango da”. Gainera, Alkateak uriaren konpromisoa nabarmendu du eta oso modu positiboan baloratu du bilbotarrek parte-hartze bidezko prozesuan izan duten inplikazioa. “Agiri honetan jasotzen diren balioek gure gizartearen mami egituratzailea izan behar dute, eta izango dira, gure uria eraikitzen jarraitzeko. Harro gaude Bilboz, bilbotarrez, gure gizartea osatzen duten oso arlo desberdinetako erakunde eta elkarteez, inplikatu egin direlako, parte hartu dutelako eta beren garapenaren oinarria izatea nahi duten gizartearen erradiografia egin digutelako, gure Agiriabihurtu den balioen erradiografia, Bilboko Agiria”, azaldu du.

Bilboko Balioen Agiriak” 17 balio indibidual eta kolektibo identifikatzen ditu, urian gorde, zaindu eta garatu beharreko ezaugarri modura. Balio horietatik hamar dira herritarren artean egindako inkesta baten ondorioz hasieran “Balioen Dekalogoa” osatu zutenak, eta beste zazpiak Bilboko Udalak sustatu duen parte-hartze bidezko prozesu zabalaren emaitza dira. Prozesu horretan 1.400 bilbotar inguru aritu dira, modu indibidualean edo Bilboko gizartea osatzen duten sektoreen izenean. Pertsona horiek beren ekarpenak egin dituzte agirian sartu beharreko balioak zeintzuk diren identifikatzeko.

Balio nagusia giza eskubideei zor zaien errespetua da eta horren inguruan daude justizia soziala, gizonezkoen eta emakumezkoen arteko berdintasuna eta elkartasuna. Bilbotarren ustez, horiek “funtsezko eta ezinbesteko balioak dira”.

Gainera, herritarrentzat oso garrantzitsuak dira aniztasuna/inklusioa, konpromisoa eta ingurumenaren arloko jasangarritasuna. Era berean, Balioen Agirian sartzen dira partaidetza, konfiantza eta sormena.

Gainerako zazpi balioak parte-hartze bidezko prozesuaren emaitza dira: elkarbizitza, nortasuna, esfortzua eta erantzunkidetza, bai eta zintzotasuna, ilusioa eta osasuna ere.

Edozein bilbotarrek, erakundek, enpresak edo elkartek egin dezake bat “Bilboko Balioen Agiriarekin”, modu horretan Agiriaren espiritu eta edukiarekin bat datozen jarrerak eta jokabideak edukitzeko, sustatzeko eta bultzatzeko konpromisoa hartuz.

GARAPEN PLANA ETA JARRAIPEN BATZORDEA

Agiri hau abiapuntua da, prozesuak aurrera darrai. Izan ere, agirian bertan jasotzen da Balioak Garatzeko Plan bat egiteko konpromisoa, non zehaztuko baitira datozen urteetan ezarri eta garatu beharreko ekintzak, agirian hartutako konpromiso guztiak gauzatu ahal izateko.

Gainera, Balioen Hiriaren Batzordea ere osatuko da, “Bilboko Balioen Agiria” eta hori Garatzeko Plana kontsultatzeko, jarraipena eta ebaluazioa egiteko. Batzorde horrek aztertuko du Agiria aldatzeko edo moldatzeko proposamenak. Horrez gain, Balioak Garatzeko Plana aldatzea edo egokitzea proposatu edo gomendatu ahal izango du.

Batzorde hori Bilboko Herritarren Kontseiluaren barruan eratuko da eta uriko ordezkari politikoek eta sozialek osatuko dute.

17 BALIO, 17 KONPROMISO

1.Giza Baliabideen errespetua: Gure urian bizi diren pertsona guztien oinarrizko eskubideak errespetatu, bermatu eta sustatuko dira, pertsona guztiek – bakoitzaren inguruabarrak kontuan hartu gabe – euren duintasunaren arabera bizi ahal izateko behar diren baldintza sozialak, ekonomikoak eta kulturalak bultzatuko dira.

2.Justizia soziala: Aberastasuna berriro banatzeko benetako eta behar besteko mekanismo eraginkorrak ahalbidetuko dira, oinarrizko askatasunak baliatu ahal izateko gutxieneko baldintza materialak bermatu daitezen.

3.Emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna: Emakumeak gizarteko eremu guztietan presentzia aktiboa izatea bultzatuko da, emakumeen eta gizonen arteko erantzunkidetasunaren alde lan egingo da eta genero-indarkeriaren aurrean, 0 tolerantzia.

4.Elkartasuna: Bidegabekeria-egoerei buelta emateko jardungo da, egoera ahulean eta desabantailan dauden pertsonen edo taldeen alde eginda.

5.Aniztasuna eta inklusioa: Aniztasuna ikusaraziko da; inguru baztertzaileak ezereztatuko dira eremu eta inguruabar guztietan; kultur arteko elkarrizketarako eta aniztasunaren onarpenerako zeharkako proposamenak garatuko dira; sektore anitzen parte-hartzea eta inklusioa sustatuko dira; bereizkeria nola sortzen den erakutsiko da, modu pedagogikoan; eta gure urian aurreiritziak eta estereotipoak elikatzen dituzten diskurtsoei aurre egingo zaie.

6.Konpromisoa: Baliabideak eta bitartekoak jarriko dira guztion ongiaren zerbitzura eta helburu kolektibo partekatuen zerbitzura, hortik datozen betebeharrak onartuz.
7.Ingurumenaren arloko jasangarritasuna: Ingurumenaren arloko arazoei buruzko kontzientzia hartzeko ekintzak bultzatuko dira; kontsumoko ereduak eta bizitzeko moduak aldatuko dira; gure uriko ekosistemaren inguruko jarrera arduratsuagoa, konprometituagoa eta solidarioagoa; baliabideen erabilera eraginkorrerako irtenbideak bilatuko da eta gure urian daukan eragina murriztuko da.

8.Elkarbizitza: Elkarbizitzarako espazioak sortuko dira, errespeturako eta gure inguruko pertsonen zaintzarako; eta gure urira etortzen diren pertsonak hartzeko espazioak.

9.Nortasuna: Gure nortasuna osatzen duten elementu kulturalak eta sozialak gordeko dira. Aldi berean, sormenerako eta berrikuntzarako daukagun gaitasunetik datozen beste batzuk sartuko dira, eta gure urira etorri edo etortzen ari diren pertsonen ekarpenak sartuko dira.

10.Esfortzua: Profesionaltasun eta esku-zabaltasunetik abiatuta, uri bezala hobetzeko, etorkizunean ipinitako helburuak lortzeko ahaleginak egingo dira.
11.Erantzunkidetasuna: Auzokoen artean erantzunkidetasuna sustatuko da; eta uriko erakundeen, enpresen eta entitateen arteko erantzunkidetasunerako egiturak eta prozesuak erraztuko dira.

12.Parte hartzea: Pertsonak parte hartzeko prozesuetan esku hartzeko erakarriko dira, egoerarik ahulenetan dauden kolektiboen inklusioaz sentiberatasun berezia izanik.

13.Konfiantza: Elkarrenganako konfiantza sustatuko da, ezberdinen arteko elkarrizketarako eta lankidetzarako espazioak sortuz; baita, sinesgarritasunari eta konfiantzari begira, gardentasunez eta egiazkotasunez jokatuko da.

14.Sormena: Sormena pizteko eta hori bideratzeko ingurune aproposa sortuko da. Eta berrikuntzarako tresnak emango dira, guztion ongirako sormenezko alternatibak identifikatuz, proposatuz eta esperimentatuz.

15.Zintzotasuna: Pertsonen, erakundeen, enpresen eta entitateen jokamoldean zintzotasuna finkatuko da. Gardentasunaren kultura sendotuko da.

16.Ilusioa: Sormenezko ideietan eta proiektu berritzaileetan, baina batez ere errealitate eta lorpenetan oinarritutako ilusio, itxaropen eta baikortasun-giroa sortuko da.

17.Osasuna: Herritarren artean ohitura osasungarriak zabalduko dira; dauden kirol ekipamendu, instalazio eta programak osatuko dira; elikadura eta ondo elikatzeko kultura hobetuko da; eta osasunerako kaltegarriak diren substantzien kontsumoa murrizteko lan egingo da.

“Bilboko Balioen Agiria” 

Bilboko alkateak “Bilbao Balioen Hiria” egitasmoa aurreztuko du Madrilen

  • Manuela Carmena Madrilgo alkateak gonbidaturik, Juan Mari Aburto Bilboko alkateak, apirilaren 19tik 21era Madrilen egingo den Hiri Bortizkeriei eta Bizikidetza eta Bakerako Hezkuntzari buruzko Mundu Topagunean parte hartuko du.

Juan Mari Aburto Bilboko alkatea ostiralean, apirilak 21, Bakerako Hezkuntza eta Balioei buruzko osoko bilkuran mintzatuko da, beste partaide batzuekin batera: Fernando Medina Lisboako alkatea (Portugal), Ton Rombouts Den Bosch-eko alkate eta VNG-eko presidenteordea (Herbeheretako Udalerrien Elkartearen Nazioarteko Aholku Batzordea), Carlos Abicalil, OEI-ko Hezkuntza, Zientzia eta Kultura zuzendari orokorra (Estatu Iberoamerrikarren Erakundea), ONUko Michel Forst (Francia),  eta Nélida Zaitegi de Miguel, Euskadiko Eskola Kontseiluko presidentea.

Igaro otsailean izandako bileran Manuela Carmena Madrilgo alkateari agindu bezala, Bilboko alkateak Bakearen Foroan esku hartuko du. Madrilgo Udalak antolatutako foro honek tokiko liderren, nazioarteko erakunde eta sareen eta ONGD eta jendarte zibilaren arteko harreman eta hausnarketa gunea izan nahi du, eta esperientzien, estrategien, kanpainen eta politiken trukearen bidez, hirien bakerako agenda lantzea du xede.

Berriki onarturiko Nazio Batuen Hirien eta Garapen Jasangarriaren Helburuen Agendak nazioartean hiriek hartu duten garrantzi hazkorra eta giltzarri izaera erakusten ditu. Horregatik, eta legealdi honen hasieran zehaztutako plangintzari jarraikiz, Bilboko Alkateak hiriak garatzeko mugimendu eta estrategia garrantzitsuenetan presente egon eta parte hartu nahi du.

Bilbo, Balioen Hiria

Ingurumari honetan, Bilboko Alkateak “BILBO, BALIOEN HIRIA” egitasmo berritzailea aurkeztuko du. Egitasmoaren helburua hiria eraikitzen jarraitzea da, jendarte osoak proposatutako balioen esparru partekatu batetik abiaturik. Balioek, bertan, betekizun estrategikoa dute garapen jasangarriagoaren eragile gisa, dituen hiru alderdietan, sozial, ingurumen eta ekonomikoan.

Parte hartzerik handienaz egin nahi den balioen esparrua definitzeko etapak azalduko ditu Aburtok.

Lehenengo fasean Bilboko herritarrek funtsezkotzat jotzen dituzten balioen gaineko inkesta izan da ardatza. Jasotako 1.200 inkesten emaitzen arabera, elkartasuna eta esfortzua dira gure jendarteak gehien baloratzen dituen balioak, eta ondoren, sormena, giza eskubideekiko errespetua eta emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna.

Gaur egun, Deustuko Unibertsitatearen laguntzarekin, Udalak bigarren faseari ekin dio. Bigarren fase hau erakunde sozialen, alderdi politikoen, Hiri Kontseiluaren, Barruti Kontseiluen eta Kontseilu Sektorialen sozializazioan, parte hartzean eta elkar-sorkuntzan dago oinarrituta, eta bi alderdi nagusi ditu, batetik, balioen inguruan hirian egiten ari diren ekimenak partekatu eta nabarmentze aldera praktika onen mapa lantzea, eta bestetik, hirian garatu eta finkatu beharreko balioetan sakontzeko abian jarri beharko liratekeen ekimen berriak identifikatzea.

Azkenik, proiektu honek bi emaitza edukiko ditu: alde batetik, urteko azken hiruhilekoan Udal Osoko-bilkurak onartuko duen Bilboko Balioen Karta. Onartu ostean, hala nahi duten hiriko elkarte guztiek ere bat egin ahal izango dute Kartarekin. Eta bestalde, Balioen Karta sustatu eta garatzeko plan osoa landu eta abian jartzea.

Bilboko balioen osasun egoerari buruzko azterketa, elkarrizketa eta hausnarketa erraztu eta munduko beste tokietako antzeko proiektuekin erkatzea ahalbideratzeko asmoz, balioen vademecum edo dekalogoa osatu da: Giza Eskubideekiko errespetua, elkartasuna, partaidetza, konfiantza, sormena, emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna, ingurumen jasangarritasuna, konpromisoa, justizia soziala eta aniztasuna. Bilboko Udalaren, elkarte sozialen eta herritarren eguneroko jokabideekin lotuz, balio bakoitzaren definizio laburra ere egin da helburu pedagogiko eta didaktiko xumearekin.

Bilboko Udalak Zorrotzako kale bat eman dio Clara Campoamor aitzindari feministari

Juan Mari Aburto Bilboko Alkateak, gainerako zinegotziekin eta gizarte elkarte eta auzoko elkarteetako ordezkariekin, gaur inauguratu du Clara Campoamor kalea Zorrotzan. Kalea kilometro erdi luze da eta auzoaren erdian dagoen Abaro estrata eta Zorrotzako Muturreko gune industriala eta portua batzen ditu. Kalearen aurreko izena (Hermógenes Rojo kalea) Memoria Historikoari buruzko 52/2017 Legea betetzeko kendu zen.

Juan Mari Aburto Bilboko Alkateak uriko kale-izendegian andrazkoen izenak sartzearen garrantzia azpimarratu du, gure kaleen izenetan emakumearen presentzia urria arintzen laguntzen duelako. Izan ere, Bilboko kale-izendegian dauden andrazkoen 22 izenetatik sei (herena) gaur egungo gobernu taldeak sartu du.

“Bilbo beti egon da harro uri liberala eta munduari irekia delakoan baina, zalantza barik, kale izendegia nahiko itxita egon da andrazkoentzat historian zehar. Hori dela-eta, Bilbok zor moral handia dauka emakumeekin, eta bereziki mugimendu feministaren izen berezi handi batzuekin. Horien artean, Clara Campoamorren izena nabarmentzen da. Sufragista historikoa eta aitzindaria, andrazkoen eta gizonezkoen arteko berdintasunaren aldeko lan eskerga egin zuena”, erantsi du Alkateak.

FEMINISTA AITZINDARIA, BILBOREKIN ETA EUSKADIREKIN LOTURA IZAN ZUENA

Clara Campoamor (Madril, 1888-Lausana, 1972), andrazkoen boto-eskubidearen aldeko sutsua izan zen eta Espainiako Kongresuko lehen emakume diputatua izan zen, 1931ko irailean.

Lotura handia izan zuen Euskal Herriarekin, zehazki Donostiarekin, bertan aritu baitzen gaztetan telegrafista-lanetan eta abokatu-lanetan Errepublika aldarrikatu zenean. Clara Campoamorrek “Konstituzioa eta andrazkoen botoa” izeneko hitzaldi historikoa eman zuen 1931ko abenduaren 5ean, sasoi hartan Zabalburu plazan zegoen “La Terraza” aretoan.

Hitzaldi jendetsu hartatik atera zen Unión Femenina Republicana taldearen Bilboko ordezkaritza, Campoamorrek sortutako kolektiboaren talderik aktiboenetako bat. Talde hura El Sitio elkartearen babespean sortu zen, gaur egun Bidebarrieta Liburutegia dagoen lekuan.

Clara Campoamor emakume aurreratua zen. Andrazkoen boto-eskubidea lortu arren, bere alderdikideek erabat baztertu zuten jarduera politikotik. Gerra Zibila hasi zenean erbestera joan behar izan zuen, lehenik Argentinara eta gero Suitzara. Bertan hil zen orain ia 45 urte.

ERAGINA 90 ETXEBIZITZATAN

Alkateak abenduaren 20an emandako ebazpenaren bidez onartu zen izen-aldaketa hau, bai eta San Ignazioko Benita Asas kalea eta astelehenean Olabeagan inauguratu zen Zirgarien kaia izen berriak ere. Hala ere, aldaketak ez du eraginik izan otsailera arte, eragindako pertsona guztiek (auzokoek, dendek, ostalariek…) aldaketa horren ondorio administratiboei buruzko informazio guztia jaso zezaten.

Zehazki, Clara Campoamor kaleak zortzi zenbaki dauzka; horietatik lau eraikinetakoak dira, eta guztira 90 etxebizitza eta 203 biztanle daude, bai eta hamar lokal komertzial eta ostatu bi ere. Beste lau zenbakiak Kiroldegikoa eta Udal Bulegokoa, futbol-zelaikoa, Bizkaia Anbulantzien eraikinekoa eta eraikinik gabeko orube batekoa dira.

HERRITARREN PARTAIDETZARA IREKITAKO PROZESUA

Juan Mari Aburto alkatearen gobernu taldeak legegintza honetan hartutako konpromisoetako bat da Memoria Historikoaren Legea betetzea eta Bilboko kale izenak berritzea eta eguneratzea. Prozesu horretan, Memoria Historikoaren Legea betetzeaz gain, herritarren partaidetzari ireki zaio atea, kaleen izenak proposatuz. Udalak abian jarritako prozesu horretan, herritarrek 600 proposamen baino gehiago egin dituzte kaleak eta plazak izendatzeko.

Kaleen izenak aldatzeko, fase bi egin dira, Euskal Herriko Unibertsitateko txosten bateko gomendioei jarraiki. Lehen fasea iazko otsailean bukatu zen eta aldaketa bi egin ziren: Espainiako Printzeak zubiari Salbe zubia izena jarri zitzaion, eta Begoñako Remigio Vilariño kaleari Julita Berrojalbiz kalea jarri zitzaion.

Legeak agindutako izen aldaketaz gain, Bilboko kale-izendegian beste izen bi sartu dira, kasu honetan auzokoen eskariak betetzeko. Yolanda González plazatxoa 2016ko otsailean inauguratu zen, Madrilen 1980an eraildako ikaslearen oroimenez; eta Alazne López Etxebarria lorategia izena eman zitzaion iazko maiatzean Zorrotzako plaza bati, etorkizun handiko dantzari gaztearen oroimenez, bat-batean hil baitzen Alemanian.

Bilboko Udalak Herritarrei eta aniztasunari buruzko II. Udal Plana onartu du eta desafio berriak dauzka kulturen arteko hiria eraikitzeko

AniztasunaGaur goizean, UPV-EHUk Abandoibarran daukan Bizkaia Aretoan Bilboko Udalak Herritarren eta aniztasunari buruzko II. Udal Plana (2017-2019) aurkeztu du. Jardunaldi horretan izan dira Juan Mari Aburto Bilboko Alkatea, Itziar Urtasun Berdintasun, Lankidetza, Bizikidetza eta Jaietako Saileko zinegotzia, Gorka Moreno, Ikuspegi Immigrazioaren Euskal Behatokiko zuzendaria, Ivana D’Alessandro, Europako Kontseiluaren Intercultural Cities programaren zuzendaria, Jaime Lanaspa RECI Kulturen Arteko Hirien Sareko presidentea eta Gemma Pinyol, Intercultural Cities proiektuaren Europako Kontseiluko aditua eta RECIren koordinatzailea. Era berean, Bilboko Udalaren immigrazio taldeko eta Bilboko Immigrazio Kontseiluko ordezkariek uriko kulturen arteko dibertsitatearen kudeaketarekin lotuta garatzen diren udal programak aurkeztu dituzte.

Bilboko Udalak kulturen arteko gizartea garatu nahi du, non desberdintasunek lekua izango duten eta herritar bakoitzak dauzkan baliabideak sustatuko diren uria garatzeko. Uri horretan herritarrek modu aktiboan hartuko dute parte eta aukerak eskainiko dira Bilbo, kulturen arteko hiriaren bizikidetzako proiektu komunean parte hartzeko. “Denok modu aktiboan parte hartzeko uria izan behar du Bilbok, eta aukerak eskaini behar zaizkie bilbotar guztiei, geratzeko etorri direnei ere bai, ilusioz betetzen gaituen bizikidetzako proiektu komun honetan parte hartzeko, jatorria alde batera utzita” adierazi du alkateak.

Bilboko Udalak lantzen duen kulturen arteko integrazioaren ikuspegiaren oinarria da dibertsitatea aprobetxatzea gizarte sendoagoak eta kohesionatuagoak eraikitzeko, non herritarren garapena baita azken xedea.

HERRITARREI ETA ANIZTASUNARI BURUZKO II. UDAL PLANA

Bilbo, kulturen arteko uria den neurrian, ardatz hauetan oinarritzen da: funtsezko eskubideak eta berdintasuna, aniztasuna errespetatzea eta onartzea, partaidetza eta elkarrekintza, kidetasuna eta auzotasuna.

Herritarrei eta aniztasunari buruzko II. Udal Plana premisa horietatik abiatzen da eta kontzeptu, ekintza, tresna eta politiken egitura baten itxura hartzen du, Bilbo sendo izan dadin kulturen arteko uri den neurrian.

Bigarren plan honek Bilboko errealitate soziodemografikoa dauka kontuan eta ikuspegi aldaketa dakar lehen Planarekin alderatzen badugu (Dibertsitatea Gestionatzeko Udal Plana). Urira heltzen ziren atzerritarrei harrera egiteko baliabideak diseinatzean eta garatzean eta baliabideak eta zerbitzu publikoak egokitzeko beharrizanean oinarritutako esku-hartze batetik dibertsitatea eremu desberdinetan kudeatzean oinarritzen den esku hartze batera igaro gara; izan ere, herritar guztien bizitza sozialean, kulturalean, ekonomikoan, komunitarioan eta hezkuntzan eragiten duten eremuak dira horiek.

Bilbo, hortaz, uri dibertsoa da eta atzerritarrek garrantzia handia daukate. Hortaz, udal politikak ez dira atzerriko etorkinen harreran hainbeste ardazten, baizik eta dibertsitatearen kudeaketan. Egoera administratibo desberdinek, naziotasunek eta jatorrizko herrialdeek baieztatzen dute bilbotarren errealitateak amalgama bat direla, eta dibertsitate hori uriko lurralde osoan nabaritzen da, gehiago edo gutxiago.

Juan Mari Aburto Bilboko Alkateak adierazi du: “Bilbo, Kulturen arteko hiria: Herritarrei eta aniztasunari buruzko II. Udal Plana gure bide-orria da Bilboko Udalaren eta bilbotarren lana gidatzeko eta inspiratzeko. Kulturen arteko Bilbo garatu nahi dugu, non desberdintasunak berdintasun-marko batean kabituko diren eta non herritar bakoitzaren baliabideen aniztasuna sustatuko den, uriaren garapenean elkarrekin aritu gaitezen”.

HERRITARREN PARTAIDETZA

II. Plan honen diseinuan, partaidetza ezinbestekoa izan da eta gauza bitarako balio izan du: herritarrei prozesu berriaren informazioa emateko eta planaren desafioak eta lehentasunak definitzen parte har zezaten. II. Plana egiteko prozesua aberasteko, partaidetzako eredu bat jarri da martxan eta tokiko eragile garrantzitsu guztiei eskatu zaie laguntza. Zehazki, prozesu honetan barrutietako kontseiluak eta Bilboko Udaleko Immigrazio Kontseilua aritu dira bileretan, eta 506 biztanlek galdetegiak bete dituzte barrutietako udaltegietan eta www.bilbao.eus webgunean. Hortaz, kulturen arteko dibertsitatearen kudeaketan aritzen diren erakunde garrantzitsuak eta herritarrek hartu dute parte.

ESKU HARTZEKO EREMUAK ETA DESAFIOAK

II. Planak esku hartzeko 15 eremu zehaztu ditu eta desafioak eta helburu espezifikoak identifikatu ditu; azken horiek 88 neurriren bidez garatuko dira, udal sail eta erakunde guztien laguntzarekin. Hortaz, plan transbertsala da eta kulturen arteko ikuspegia erabiltzen ahaleginduko da, dibertsitatea Bilboko Udalaren ekintza guztietan erabiltzeko.

Ildo horretatik, Planak eremu orokorrak eta eremu sektorialak landuko ditu, tokiko erakundearen barnealdean eta kanpoaldean arituz, azken kasu horretan herritarrentzako ekintzen bidez. Zehatzago esateko, hauek dira esku hartzeko eremuak: konpromisoa, gobernamendua, ulerkuntza eta gaitasuna, nazioarteko ikuspegia, hizkuntza, komunikabideak, harrera, prebentzio komunitarioa eta bitartekaritza, bereizkeriaren aurkako borroka, hezkuntza, auzoak, zerbitzu publikoa, kultura eta aisia, espazio publikoa, enpresa-politika eta lan-merkatua.

EUROPAKO MARKOA

Herritarrei eta aniztasunari buruzko II. Udal Plana bat dator Kulturen Arteko Hirien Indizeko esku hartzeko eremuekin eta bertako adierazleak eta gomendioak erabiltzen ditu. Indize hori hirien kulturartekotasun maila ebaluatzeko tresna bat da eta Europako Kontseiluak sustatu du Intercultural Cities programaren barruan.

Bilbo Kulturen Arteko Hirien Sareko kidea da. Ekimen horrek estatuko hiri batzuk biltzen ditu Europako Kontseiluaren Intercultural Cities proiektuaren barruan eta bere helburua da kulturarteko programak dauzkaten Europako hiriak harremanetan jartzea, esperientziak trukatzeko eta diseinurako eta ekintzarako estrategiak eztabaidatzeko. Horretarako tresna espezifikoak daude, esaterako ‘Kulturen arteko hiria, urratsez urrats’ edo Kulturen Arteko Hirien Indizea.

2016KO DATU SOZIODEMOGRAFIKOAK

2000-2009 aldian atzerritar ugari etorri zen guregana lan-merkatuaren beharrizanak betetzeko, gure ekonomia fase hedakorrean zegoelako. Hala ere, gaur egun moteldu egin da etorrera-erritmoa, eta 2008-2014 aldiko krisi ekonomikora egokitu da.

Egoera horretan, 2016ko urtarrilaren 1ean 345.642 pertsona zeuden Bilbon erroldatuta. Horietatik 25.695 atzerritarrak dira, hau da, % 7,4. Zenbateko hori bat dator 2015ekoarekin. Zenbateko horri atzerrian jaio baina Espainiako nazionalitatea daukaten pertsonak gehitzen badizkiogu, kanpoko jatorria daukaten pertsonen ehunekoa 11,1era igotzen da Bilbon, 2015ean baino hiru hamarreko gehiago.

Datu horiek nabarmentzen dute dibertsitateak igotzen jarraitzen duela. Izan ere, atzerriko biztanleen kopurua ia-ia gelditu bada ere, ez da gauza bera gertatzen atzerriko jatorriko biztanleekin, urtero apur bat igotzen baita.
Bilboko atzerritarren datuak bat datoz Euskal Herriko immigrazioaren ereduarekin. Eredu horretako ezaugarriak dira atzerriko biztanleen ehuneko ertainak eta ez oso altuak beste eskualde batzuekin alderatuta, andrazkoen presentzia handia eta Latinoamerikako jatorriaren garrantzia handia.

Sexuaren eta nazionalitatearen aldagaiei dagokienez, 2016ko urtarrilaren 1ean, Espainiako biztanleen % 46,9 gizonezkoak dira eta % 53,1 andrazkoak. Era berean, atzerritarrak direnean, gizonezkoak % 49,8 dira eta emakumezkoak % 50,2.

Nazionalitateak aztertuz gero, nabarmentzekoak dira Bolivia, Maroko, Errumania, Txina, Kolonbia, Paraguai, Nikaragua, Nigeria, Brasil eta Aljeria, eta atzerriko nazionalitate bat daukaten biztanleen % 63,6 dira. Aurreko urteetako ehunekoa baino handiago da eta Bilboko atzerritarren osaketan dibertsifikazioa murriztu dela adierazten du.

Bolivia da oraindik ere Bilboko atzerritarren jatorri nagusia eta atzerritar guztien % 10,9 da. Iaz bezala, presentziarik handiena daukaten hurrengo herrialdeak Maroko (% 10,2) eta Errumania (% 9,6) dira. Aldaketa Txinako biztanleengan dago (% 7,5), Kolonbiari (% 6) aurrea hartu baitio termino erlatiboetan. Paraguaik gora egin du (% 5,6), bai eta Nicaraguak (% 4,3) eta Nigeriak ere (% 3,3). Gainerako, herrialdeak (guztira 140) ez dira, inola ere, biztanle guztien % 3ra heltzen.

Sexuari dagokionez, emakumezko latinoamerikarra da gehien aurkitzen dena, eta atzerriko biztanleen adin-egiturari begiratzen badiogu, askoz gazteagoa da.

Erroldako altak Espainiako biztanleenak dira gehien bat (jaioterria zehaztu barik), baina garrantzitsuak dira Latinoamerikako eta Afrikako nazionalitatea daukaten pertsonen kopuruak; lehenak lan-merkatuak eskatzen dituen profiletan sartzen dira eta bigarrenak lan-itxaropen txarren aurrean babesa bilatzen duten profiletan.

Banaketa espazialari dagokionez, ezin da esan ghettorik edo bereizketarik dagoenik atzerritarren kasuan. Behin finkatuz gero, atzerritarrak uriko barrutietatik eta auzoetatik banatzen dira.

Oro har, atzerritarren edo atzerriko jatorria daukaten biztanleen mugikortasun ereduak lotuago daude faktore sozioekonomikoekin, geruza sozialekin eta estatusarekin. Inklusioko, integrazioko eta mugikortasun bertikaleko prozesuek funtzionatzen duten neurrian, atzerriko nazionalitatea edo/eta jatorria daukaten biztanleen jokabidea, etxebizitzari dagokionez, estatuko biztanleen jokabidearen antzekoa izango da.

Juan Mari Aburto Alkateak, Bilbao Balioen Hiria izeneko proiektu berritzailea aurkeztu du

  • BILBAO BALIOEN HIRIA, proiektu erabat berritzailea da Europa osoan. Hiri-eraldaketaren prozesua dela-eta uria aintzat hartu ondoren, Udalak beste urrats bat eman nahi du, gizarte osoak erantsitako balioak partekatuta eraikitzeko Bilbo.
  • Horretarako, hemendik aurrera lan egiteko erabiliko den Balioen Dekalogoa osatu da: Giza-Eskubideekiko Errespetua, Elkartasuna, Konfiantza, Partaidetza, Kreatibitatea, Gizon eta Emakumeen arteko Berdintasuna, Ingurumen-Jasangarritasuna, Konpromisoa, Justizia Soziala eta Aniztasuna.

Juan Mari Aburto Bilboko Alkateak, José María Guibert Deustuko Unibertsitateko Errektorearekin batera, jendaurrean aurkeztu du gaur Europa mailan berritzailea den “BILBAO, BALIOEN HIRIA” proiektua, uriaren eraikuntzan aurrerapauso berriak ematea helburu duena, baina oraingoan balioen ikuspegitik.

Helburua lehenengo etapa bat sortzea da, azterketarako, elkarrizketarako eta erakundeekin, gizarte, kultur zein kirol arloko entitateekin, enpresekin, komunikabideekin, ikastetxeekin eta herritarrekin lan kolaboratiboa bultzatzeko, betiere Bilbon balio partekatuen esparrua sustatzeko asmoz, giza eskubideekiko errespetua, elkartasuna, konfiantza, partaidetza, kreatibitatea, gizon eta emakumeen arteko berdintasuna, ingurumen-jasangarritasuna, konpromisoa, justizia soziala eta aniztasuna bezalako printzipioetan oinarrituta.

BILBO, BERE BALIOENGATIK EZAGUNA

Hiri askorentzat eredugarri izan diren azpiegitura berriekin (Metroa, aireportua, tranbia, Guggenheim Museoa, Euskalduna Jauregia, eraikin enblematikoak…) ekonomia eta uria onbideratu eta indarberritzeagatik Bilbo aintzat hartu eta saritu egin dute; nazioarte mailan ere bai. Arrakasta horren ondorioz, Udaleko gobernu-taldeak, Alkatea buru dela, uria bere-bereak diren balioengatik ere ezagutu dezatela gura du.

Juan Mari Aburtoren iritziz, “oso harro gauden gure uriaren argazkia ikusita, aurreraxeago egiteko ordua iritsi da, baina aurrena pentsatzen eta hausnartzen jarrita ea zeintzuk diren jorratu gura ditugun balioak, nahi dugun gizartea eraikitzen jarraitzeko, eta ezagutu gaitzatela horregatik, Bilbok duen muinagatik, nolabait esatearren. Eta etapa “eraikitzaile” berri honetan partaidetzari eta lankidetza osoari zabaldu nahi dizkiegu ate-leihoak; izan ere, Bilbo, batik bat, bertan bizi direnek eta bisitari datozenek osatzen dute. Gu geu gara, modu berezian, gure eguneroko jokamoldea bideratzen duten balioak. Denoi esker egiten eta hazten da Bilbo.”

Deustuko Unibertsitateko Errektorearen esanetan, “Bilbao Balioen Hiria ez da edonolako proiektua, balio horiek gure unibertsitate-proiektuaren muinean txertatuta baitaude. Gainera, ekimenak gaur egungo errealitatearen eraldaketan gehiago inplikatzeko aukera emango digu, izan ere, mintzagai darabiltzagun balio horiek egungo eta etorkizuneko proiektuei eutsi eta gaurko munduak dauzkan erronkei erantzuten lagunduko die, hala nola, migrazioak, zahartzea, emakume eta gizonen arteko berdintasuna, integrazio sozial eta ekonomikoa, enplegagarritasuna, guztiontzako hiri-eredu baten diseinua, irisgarritasuna, mugikortasuna, esparru eta baliabideen erabilera jasangarria, konektibitatea eta alfabetismo digitala, aberastasunaren banaketa, kreatibitatea, talentua eta berrikuntza, hospitalitatea, garapenerako lankidetza, etab.”

SOZIALIZAZIO ETA PARTAIDETZA-PROZESUA

Taxutzeko orduan Deustuko Unibertsitatearen laguntza estua izan duen proiektua gaur aurkeztu da lehenengoz gizartearen aurrean, Bilboko Hiri Kontseiluarekin egindako bileraren ostean. Kontseilua aholku eta eztabaida-batzordea da tokiko ekonomia-garapenean, hiriaren plangintza estrategikoan eta hiri-proiektu handietan. Ekonomia eta gizarte arloko erakundeetako ordezkariek, erakunde profesional eta auzokoen elkarte nagusien ordezkariek osatzen dute.

Lehenengo bilera honen ostean, “BILBAO, BALIOEN HIRIA” abian jarri da dagoeneko, www.balioenhiria.bilbao.eus web orriaren bidez, sozializazio eta partaidetza-prozesuarekin. Bertan egongo dira prozesu osoaren edukia eta materialak (balio nagusien zerrenda, inkesta…), baita balorazioak egiteko galde-sorta bat ere.

Era berean, galde-sorta hori uriko 1.500 elkarteei bidaliko zaie, balioak sustatzeko Udalak lehentasuna eman beharko liekeen gaiei eta zenbait gizarte-eragile eta sektorerekin elkarlanean bideratu beharko lituzkeen gaiei buruzko iritzia eman dezaten.

Bilboko Hiri Kontseiluarekin bilera egin den moduan, lan-saioak egingo dira barrutietako kontseiluekin, kontseilu sektorialekin, erakundeekin, alderdi politikoekin, kirol elkarteekin, enpresekin, komunikabideekin, ikastetxeekin…

Sozializazio eta partaidetza-prozesua aurtengo estreinako seihilekoan egingo da, ondoren, ekintza-etapa berri batean murgiltzeko, urte amaieran. Etapa horretan Udalak bere ekintzatik ateratako balioak abiarazteko lekuen mapa egingo du.

AURRETIAZKO LANA

“BILBAO, BALIOEN HIRIA” egiteko eta orain hasi den hausnarketa eta elkarrizketarako abiaburu legez, Bilboko Udalak, Deustuko Unibertsitatearekin elkarlanean, oinarrizko dokumentu bi landu ditu: Balioen Vademecuma eta Inkesta bat. Lanok web orrian daude dagoeneko.

Balioen dekalogoa

GIZA ESKUBIDEEKIKO ERRESPETUA, ELKARTASUNA, KONFIANTZA, PARTAIDETZA, KREATIBITATEA, GIZON ETA EMAKUMEEN ARTEKO BERDINTASUNA, INGURUMEN-JASANGARRITASUNA, KONPROMISOA, JUSTIZIA SOZIALA ETA ANIZTASUNA.

Inkesta

Dokumentuan inkesta telefonoz egin zitzaien 1.200 lagunen erantzunak daude. Gaur egun Bilboren irudia ondoen duten ezaugarriei buruzkoa zen inkesta, eta zein beste ezaugarrik ordezkatu beharko luketen ere erantsita.

Ondorio nagusien artean, hauek dira aipagarrienak:

  • Bilbotarrek euren uriaren, nazioarteko proiekzioaren eta etorkizunaren inguruan duten ikuspegi baikorra eta positiboa
  • Guggenheim Museoa da uriaren irudia ondoen eskaintzen duen ikonoa.
  • Uria erakargarria eta abegitsua dela uste dute.
  • Bilbotarren proiektatzen duten Bilboren nortasunak zerikusia du bere iraganarekin (ahaleginaren balioaren) eta etorkizunarekin (sortzeko ahalmena).
  • 31-45 urteko belaunaldia da kritikoena eta 65 urtetik gorakoek, berriz, balio positibo gehiago dituen irudia dute.
  • Uriak kapital sozial esanguratsua du, aktibo moduan.

Dokumentu bi horiek eta galde-sorta, gaur hasi den sozializazio eta partaidetza-prozesuaren barruan sartzen dira. Oinarri horrekin Bilbok hiri moduan dituen balioak zeintzuk diren jakin nahi da, zeintzuk diren nabarmenduko genituzkeenak bertan eta zeintzuek identifikatzen duten.

Bilboko Balioen Jardunbide Egokien Mapa egiteaz gain, partekatutako printzipio horiek guztiak Balioen Karta batean bildu nahi dira, elkarteek, ikastetxeek, enpresek, komunikabideek, herritarrek eta erakundeeikagiri horrekin bat egiteko aukera izan dezaten. Horrenbestez, Bilbo izango da seguruenik era horretako agiri bat izango duen lehenengo hiria.

Alkatearen ustetan, “jakin nahi dugu zer egiten dugun geure esparru espezifikoan, Udal honetan, baliook jorratzeko eta sustatzeko. Asmo handikoak gara eta urrunago joan gura dugu; hartara, uriak funtzionatzen jarraitu dezan eta garrantzizko ekonomi eragilea izan dadin lan egiteaz gain, etorkizunean pentsatu nahi genuke eta, batez ere pertsonengan: zer egin genezakeen identifikatu ditugun balio horiek sustraitu eta gure Bilboko ezinbesteko osagai bilakatu daitezen.”